Category Archives: Uncategorized

4.4 Religie als sociale identiteitsfactor

Religie als groepsaanduiding Vroeger vielen de religieuze, culturele, en etnische marker dus meestal gewoon samen. Zo konden we spreken van ‘protestants Nederland’, ‘katholiek België’ en ‘christelijk Europa’. De realiteit was altijd al een stuk complexer dan deze termen deden uitschijnen, maar toch. Cultureel sloeg dit wel ergens op. De dominante religieuze marker omvatte het geheel.… Read More »

4.2 de gulzigheid van de religieuze ‘identifier’

Religie is niet alles Mensen mogen dan wel hardwired zijn om de dingen des levens ook vanuit een soort religieus perspectief te bezien en te beleven, maar daarom moet die religieuze outlook nog niet al die andere zaken wegduwen of tot tweederangs verklaren. Dat religieuze autoriteiten daarop aandringen, en de zaken zo zien, is logisch.… Read More »

4.3 Religie als onderdeel van ‘cultuur’

  Cultuur en religie, daarvoor kies je niet, daarvan maak je deel uit. Je wordt ‘erin geboren’, je doet eraan mee zodra en omdat je leeft. Het is dus altijd eerst de cultuur (en dus de godsdienst) van je ouders, die de jouwe wordt. Met kinderen ‘theologiseren’ zoals in bepaalde vormen van godsdienstonderwijs populair is,… Read More »

4.1 Religie en identiteit: aanzet voor een analyse

In dit deel wil ik vanuit een dubbele vaststelling – de gulzigheid van de religieuze identifier en de manier waarop religie in het maatschappelijk discours aanwezig is – terugblikken op wat we onderweg zijn tegengekomen aan religieuze belevingen, uitingsvormen en hoe die op de samenleving hebben ingewerkt, om te zien of dat enig licht werpt… Read More »

3.9 Europa en de godsdienstvrijheid (Tocqueville)

De weg naar de vrije beleving van de godsdienst is in Europa langs heel andere paden verlopen dan in de Verenigde Staten. Toen daar al een democratische republiek met de bovengenoemde vrijheid van godsdienst functioneerde, was Europa nog bezig met het verjagen van de spoken van het Ancien Régime met z’n intense vervlechting van kerkelijke… Read More »

3.8 God, de natuurwet en de rechten van de mens

Declaration of Independence Als je in opstand wilt komen tegen een koning die volgens iedereen regeert ‘bij de gratie Gods’ en die je volgens de wet ‘gehoorzaamheid schuldig bent’, moet je over goede papieren en een sterke motivatie beschikken. De rechtvaardiging voor hun opstand hebben de Amerikanen neergelegd in hun Declaration of Independence. In je… Read More »

3.7 Juridisering van de vrijheid van godsdienst

Een LAT-relatie of een samenlevingscontract? Dit model van godsdienstvrijheid (individueel recht) is gegrond op een dubbele scheiding. De gelovigen hebben zich vooreerst vaak zelf afgescheiden van de gevestigde kerken: No established church. Vervolgens leven er wel diverse groepen afgescheidenen in één regio samen, maar die delen dan hun ‘innermost conviction’ niet. Het is de onderlinge… Read More »